Stoptober is weer begonnen,
die jaarlijkse maand waarin heel Nederland ineens doet alsof roken het laatste grote kwaad is dat de wereld nog kent.
Alsof alcohol geen complete volksverhuizingen veroorzaakt richting de spoedeisende hulp.
Alsof drugsgebruik niet elk festival verandert in een spirituele zoektocht waarbij mensen denken dat ze een boom zijn.
Alsof vuurwerk geen huisdieren in therapie jaagt en de luchtkwaliteit in één nacht terugzet naar 1974.
En daar sta jij dan, met 55 jaar rookervaring.
Je hebt meer sigaretten aangestoken dan goede voornemens gehad,
meer rookwolken geproduceerd dan menig fabriek
en toch word jij elk jaar opnieuw vriendelijk doch dringend verzocht om “nu écht te stoppen”.
Niet omdat de wereld er beter van wordt, maar omdat het maatschappelijk zo lekker voelt om één duidelijke zondebok te hebben.
Dit blogbericht is geen preek, geen folder, geen gezondheidslezing.
Het is een sceptische rookwolk over een eeuw aan veranderende moraal.
Over roken, alcohol, drugs, vuurwerk en de wonderlijke manier waarop de samenleving beslist wat acceptabel is en wat niet.
Een verhaal dat niet probeert te overtuigen, maar wel probeert te laten zien hoe absurd de wereld soms kan zijn.
Stoptober:
een sceptische rookwolk over vier verslavingen en een eeuw aan veranderde moraal
Er zijn van die maanden waarin de maatschappij ineens besluit dat jij moet veranderen.
Niet omdat jij dat zelf wilt, maar omdat het collectief zich verveelt en een nieuw project nodig heeft. Stoptober is zo’n maand.
Een nationale challenge waarin rokers worden aangesproken alsof ze persoonlijk verantwoordelijk zijn voor de staatsschuld, de luchtkwaliteit, de gezondheid van de buurvrouw én het humeur van de kat.
En daar sta ik dan.
Met 55 jaar rookervaring.
Ik heb meer sigaretten aangestoken dan goede voornemens gehad,
meer rookwolken geproduceerd dan menig fabriek
en meer accijns betaald dan sommige mensen belasting.
En toch word ik elk jaar opnieuw vriendelijk doch dringend verzocht om “nu écht te stoppen”.
Niet omdat de wereld er beter van wordt.
Maar omdat het maatschappelijk zo lekker voelt om één duidelijke zondebok te hebben.
Hoe roken van glamour naar schandpaal ging
Toen ik begon met roken, ergens in de vorige eeuw, was het nog een soort levensstijl.
Je was geen roker, je was een mens met smaak.
Sigaretten waren accessoires.
Je rookte in cafés, op kantoor, in de trein, in het vliegtuig en niemand keek ervan op.
Artsen rookten in hun spreekkamer.
Piloten rookten in de cockpit.
Je kon een baby vasthouden met één hand en een sigaret met de andere en niemand belde de kinderbescherming.
Maar tijden veranderen.
En sommige dingen veranderen sneller dan anderen.
Alcohol bleef altijd de nationale knuffelbeer.
Drugs werd de spirituele ontdekkingsreis voor mensen die zichzelf te interessant vinden.
Vuurwerk werd het jaarlijkse recht om de straat om te bouwen tot een oorlogsgebied.
En roken?
Roken werd de melkkoe van de staat én tegelijkertijd de morele zondebok van de samenleving.
Een prestatie op zich.
Alcohol:
de gezellige ramp die niemand wil aanpakken
Alcohol is de enige verslaving die je mag vieren.
Je mag ermee proosten, ermee lachen, ermee huilen, ermee struikelen, ermee rijden (nou ja, officieel niet, maar het gebeurt) en ermee je ex bellen om drie uur ’s nachts.
Alcohol veroorzaakt elk weekend een soort nationale ramp die we “uitgaan” noemen.
Maar niemand zegt dat je moet stoppen.
Nee hoor.
Je moet “leren je grenzen kennen”.
Als roker moet je stoppen.
Als drinker moet je leren doseren.
Het verschil heet cultuur.
Drugs:
de spirituele influencer van de moderne tijd
Drugs heeft een wonderlijke reputatie.
Het is een maatschappelijk probleem, maar ook een spirituele ervaring.
Een gezondheidsrisico, maar ook een zoektocht naar jezelf.
Een reden voor politie-inzet, maar ook een reden om op een festival te denken dat je een boom bent.
Drugs is de enige verslaving die tegelijkertijd wordt veroordeeld én geromantiseerd.
Je kunt een lijntje nemen en mensen knikken alsof je net een yogasessie hebt gedaan.
Maar steek een sigaret op en je bent een wandelende gezondheidscrisis.
Vuurwerk:
de jaarlijkse explosie van hypocrisie
Vuurwerk is misschien wel de meest absurde verslaving van allemaal.
Het is legaal, het is cultureel, het is traditie en het jaagt elk jaar duizenden dieren de stuipen op het lijf.
De luchtkwaliteit daalt tot het niveau van een industriestad in 1953.
Mensen verliezen vingers, ogen, wenkbrauwen en soms hun waardigheid.
Maar vuurwerk mag.
Want het is “feest”.
Roken mag niet.
Want het is “ongezond”.
De logica is soms moeilijk te vinden.
De voordelen van stoppen en de nadelen waar niemand over praat
Stoppen met roken heeft voordelen, dat ontkent niemand.
Je longen worden blij.
Je hart wordt rustiger.
Je portemonnee wordt minder leeggemolken door de accijnsboeren.
Maar er zijn ook nadelen.
Niet alleen lichamelijk, maar sociaal, mentaal, ritmisch.
Stoppen na 55 jaar voelt alsof je een oude dieselmotor probeert te laten draaien op havermelk.
Je lichaam protesteert.
Je hersenen protesteren.
Je routine protesteert.
En je omgeving protesteert óók, maar dan omdat je humeur tijdelijk verandert in dat van een slecht geslapen nijlpaard.
Ondertussen drinkt half Nederland zich elk weekend in een coma, maar dat heet “gezellig”.
En vuurwerk mag nog steeds elk jaar de lucht in, alsof het klimaat een hobbyproject is dat we alleen in januari serieus nemen.
Maatschappelijke impact:
vier verslavingen, vier totaal verschillende reputaties
Roken is het enige dat je rustig doet, buiten, in stilte, zonder iemand lastig te vallen.
Behalve die ene buurvrouw die beweert dat jouw rook door beton heen reist en haar orchideeën depressief maakt.
Alcohol veroorzaakt elk weekend een soort nationale ramp.
Drugs zorgt voor half Nederland dat denkt dat ze spirituele gidsen zijn.
Vuurwerk jaagt dieren de stuipen op het lijf en laat de luchtkwaliteit kelderen.
Maar roken?
Roken is het enige dat de overheid tegelijkertijd wil verbieden én financieel nodig heeft.
Dat is pas impact.
Mens, dier, wereld, klimaat
en de roker die gewoon verder rookt
De wereld verandert.
Dieren lijden onder vuurwerk.
Het klimaat lijdt onder alles wat we doen.
Mensen lijden onder elkaar.
En ik?
Ik rook gewoon.
Rustig.
Stabiel.
Geen drama.
Geen explosies.
Geen kosmische openbaringen.
Geen politie-inzet.
Ik steek een sigaret op, denk na, adem uit, en ga verder met mijn dag.
Misschien niet gezond.
Maar wel eerlijk.
En vooral: minder absurd dan de rest van de samenleving.
En zo eindigt Stoptober weer:
een maand vol goede bedoelingen, morele kruistochten en collectieve verlossingsdrang.
De maatschappij heeft haar jaarlijkse portie symbolisch stoppen gehad,
de overheid heeft haar accijnsmelkkoe nog even kunnen aaien
en de rest van Nederland kan zichzelf op de schouder kloppen omdat ze “bewust bezig zijn”.
Ondertussen drinkt men vrolijk door,
experimenteert men met geestverruimende hobby’s
en bereidt men zich voor op het jaarlijkse vuurwerkbombardement dat elk huisdier in de regio in een existentiële crisis stort.
Maar hé, de roker heeft tenminste een maand lang schuldgevoel gekregen, dus de balans is hersteld.
Ik rook nog steeds.
Niet uit rebellie, niet uit onverschilligheid, maar omdat het mijn ritme is, mijn rust, mijn routine.
En omdat ik na 55 jaar rookervaring één ding zeker weet:
de wereld is te absurd om alles serieus te nemen.
Inclusief Stoptober.
Dus ik adem uit, kijk naar de rook die oplost in de lucht en denk:
Als dit het grootste probleem van de mensheid is, dan komen we er wel.
In een wereld vol lawaai, meningen en morele seizoensacties blijft één ding overeind:
de mens die zijn eigen keuzes maakt,
met of zonder rook,
maar altijd met een helder hoofd.
