Κάθε χρόνο, στις 17 Νοεμβρίου, η μνήμη μας γυρίζει πίσω στο 1973. Στο Πολυτεχνείο, στους νέους που ύψωσαν το ανάστημά τους απέναντι στη δικτατορία, στη φωνή που έγινε κραυγή για “Ψωμί – Παιδεία – Ελευθερία”. Δεν ήταν μια αυτονόητη πράξη· ήταν μια πράξη θάρρους, μια απόφαση να σταθούν απέναντι σε έναν μηχανισμό φόβου και σιωπής.
Όμως το Πολυτεχνείο δεν είναι μόνο ιστορία. Δεν είναι μια επέτειος που τιμούμε μηχανικά. Είναι ένας ζωντανός καθρέφτης για το σήμερα. Μια υπενθύμιση ότι η δημοκρατία δεν είναι δεδομένη, ότι τα δικαιώματα δεν είναι αυτονόητα και ότι η κοινωνική δικαιοσύνη χρειάζεται συνεχή προσπάθεια και συμμετοχή.
Τι έχει να μας πει το Πολυτεχνείο στη σημερινή κοινωνία;
Σήμερα δεν αντιμετωπίζουμε δικτατορία. Αντιμετωπίζουμε, όμως, άλλες μορφές περιορισμών, αδικίας και κοινωνικής πίεσης: ανισότητες, παραπληροφόρηση, μισαλλοδοξία, την απαξίωση του δημόσιου διαλόγου. Οι νέοι έρχονται αντιμέτωποι με αβεβαιότητα, άγχος, έλλειψη προοπτικών, αλλά και με μια τεράστια ανάγκη να ακουστούν.
Το Πολυτεχνείο μάς θυμίζει ότι η φωνή των νέων έχει δύναμη. Ότι η δημοκρατία απαιτεί συμμετοχή, ενημέρωση, διάλογο, διεκδίκηση. Ότι δεν πρέπει να συνηθίζουμε στην αδικία, ότι πρέπει να ρωτάμε, να αμφισβητούμε, να νοιαζόμαστε.
Τι πρέπει να πούμε στους μαθητές μας;
Όχι απλώς τα γεγονότα. Αυτά μπορούν να τα μάθουν από ένα βιβλίο.
Αυτό που αξίζει να τους μεταφέρουμε είναι:
- Ότι η ιστορία γράφεται από ανθρώπους σαν και αυτούς—νέους που δεν αποδέχθηκαν τον φόβο ως φυσιολογικό.
- Ότι το θάρρος δεν είναι η απουσία φόβου, αλλά η επιλογή να πράξεις παρά τον φόβο.
- Ότι η ελευθερία χρειάζεται υπευθυνότητα και ενεργή παρουσία.
- Ότι η κριτική σκέψη είναι, σήμερα, μια από τις πιο ουσιαστικές μορφές αντίστασης.
- Ότι η αλληλεγγύη και ο σεβασμός είναι θεμέλια μιας υγιούς κοινωνίας.
Να τους ενθαρρύνουμε να βλέπουν το Πολυτεχνείο όχι ως ένα μακρινό, ηρωικό επεισόδιο, αλλά ως μια αφορμή για να αναρωτηθούν:
Σε ποιον κόσμο θέλω να ζήσω;
Τι πρέπει να κάνω για να τον κάνω καλύτερο;
Ποια είναι η δική μου “φωνή” σήμερα;
Τελικά…
Το Πολυτεχνείο δεν είναι νοσταλγία. Είναι πρόταση.
Είναι μια πυξίδα που μας δείχνει πάντα προς τη δημοκρατία, την αξιοπρέπεια, την ελευθερία.
Και ίσως αυτό να είναι το μεγαλύτερο μάθημα για τους μαθητές μας: ότι κάθε γενιά έχει τις δικές της μάχες —και ότι η ιστορία μάς καλεί όχι να τη μιμηθούμε, αλλά να τη συνεχίσουμε.
Comments ()