KALAN: CODI I BƐ KƐ HERƐ SƆRƆBAGA YE DUNUƝA KƆNƆ? KƐ HERƐ SƆRƆBAGA YE (Fila)
YGHI KALAN (FORMATION)
Kɛ Hake Yɛlɛmaba (Hɛːrɛ Lalagali-kɛla) ye
Hɛːrɛ (Lape) mankan ka kɛ minɛn kɔnɔna fanan fɛ, an bɛ min makɔnɔ dɔrɔn. A bɛ se ka kɛ fana fɛɛrɛ ye, baara ye, ani kunkanba ye min bɛ se ka yiriwa mɔgɔ bɛɛ fɛ.
YGHI kulu bɛ kalan dɔ dila mɔgɔ minnu bɛ fɛ ka kɛ hɛːrɛ lalagalikɛla sika t'a la ye: mɔgɔ minnu bɛ se ka hɛːrɛ ni bɛn cogo dɔn, ka fɛɛrɛ tilennenw dila, ka u kɛ u ka ɲɛnamaya kɔnɔ, u lamini na, ani u ka fɛɛrɛw la.
Kalan min bɛ mɔgɔ labɔ nege la ka taa baara yɛrɛ la
Ka hɛːrɛ fɛ, o ye sen fɔlɔ ye.
Ka a dɔn cogo min na a bɛ sabati, o ye sen filanan ye.
Sa kalan nin fɛ, mɔgɔ minnu bɛ na, u bɛ fɛɛrɛ saniya-lenw dɔn minnu bɛ kɛ dɔnniya ni dɔnniyabaara kan, walisa ka u dɛmɛ ka se sɔrɔ ka kɛ hɛːrɛ dɛmɛbaga ye tiɲɛ na.
Kalan nin bɛ se ka mɔgɔ dɛmɛ ka baara kɛ nin ko kanw la:
- Hɛːrɛ ni bɛn cogo walew faamuya
- Don o don fɛɛrɛw yiriwali minnu bɛ baara kɛ
- Kɛlɛ ni gɛlɛya kunbɛn ani a yɛlɛmani ɲuman la
- Yɔrɔw dilali minnu kɔnɔ bɛn ani hɛːrɛ b'a la
- Hɛːrɛ lada yiriwali denbaya kɔnɔ, tɔnba kɔnɔ ani jamana kɔnɔ
- Baara ka faaba sɔrɔ min bɛ na ni nafa ye jamana ma
Kɛ hɛːrɛ baarakɛla ye
Ka kɛ Hɛːrɛ Lalagalikɛla ye, o ye ka a latigɛ ka hɛːrɛ kana kɛ faama, lantan, walima tɔnba dɔron ka kunkan ye.
O ye ka a kalan ka kɛ i yɛrɛ ye hɛːrɛ jiba ye.
Kalan nin bɛ kɛ mɔgɔ minnu bɛ fɛ ka kɔrɔ don u ka baara la: baarakɛlaw, tɔntigiw, fɛɛrɛ-kɛlaw, kalanfa, tɔn minnu bɛ mɔgɔw dɛmɛ, ani mɔgɔ o mɔgɔ min bɛ fɛ ka fɛɛrɛ sɔrɔ ka diɲɛ kɛ yɔrɔ sabatilen ye.
Se min bɛ se ka tila dɔ wɛrɛw ma
Hɛːrɛ bɛ kɛ ko tɛmɛnen ye n'a kɛra dɔnniya ye min bɛ se ka kalan, ka kɛ, ka tila ani ka dila mɔgɔ wɛrɛ ma.
An ka ɲini ye ka jamana mɔgɔw kalan k'u kɛ kulu ye min bɛ se ka nin walew don u yɛrɛ ka lanpan na, ka dɛmɛ kɛ yɔrɔ bɛɛ la.
I mankan ka makɔnɔ diɲɛ ka yɛlɛma sani i ka kɛlɛ kɛ hɛːrɛ ye.
I bɛ se ka a damine ni i yɛrɛ ka kalan ye.
Sɔrɔ YGHI kalan na
YGHI kulu ka fɛɛrɛ, a ka walew ani a ka kalanw dɔn, ka i ka sira damine ka kɛ Hɛːrɛ Lalagalikɛla ye.
Hɛːrɛ kalan. A kɛ. A tila dɔ wɛrɛ ma. Dɛmɛ kɛ a ka to ɲɛnamaya la.
YGHI — Hɛːrɛ Lalagalikɛlaw kalan walisa ka siniɲasigi sabatilen dila.
Sɔrɔ YGHI ka hɛːrɛ lalagalikɛla ɲumanw ka kulu la.
https://m.facebook.com/mike.a.okay/