Signaalwoorden en verwijswoorden · aanvulling op Begrijpend lezen · oefenbundel in drie stappen, 3e tot 6e leerjaar

Oefenbundel van 75 pagina's om signaalwoorden (omdat, daarom, maar, daarna…) en verwijswoorden (hij, die, daar, dat…) intensief te oefenen, van losse zinnen tot teksten, in drie stappen en op drie leesniveaus. Met hulpkaarten, spelletjes, sleutel, volgblad en ouderbrief. Digitaal product, pdf in A4.

BESCHRIJVING

Verwijswoorden en signaalwoorden houden een tekst samen. Een kind dat ze niet doorziet, leest losse zinnen in plaats van één verhaal, ook als het technisch vlot kan lezen. In onze bundels Begrijpend lezen komen ze per leerjaar maar in enkele vragen aan bod. Deze aanvulling oefent ze intensief, in kleine stappen: eerst korte zinnen, dan teksten.

Elke soort signaalwoord heeft een eigen kleur: reden, gevolg, tegenstelling, volgorde, toevoeging, voorbeeld en voorwaarde. Het kind zoekt het woord, bepaalt de soort, kleurt het in en leert het daarna zelf gebruiken. Bij verwijswoorden zoekt het wie of wat er bedoeld wordt en controleert het dat door het woord in de zin terug te zetten.

De bundel werkt in drie stappen. Stap 1 (ongeveer 3e–4e leerjaar, of kinderen die nog zwak lezen) gebruikt korte zinnen en vier soorten signaalwoorden. Stap 2 (ongeveer 4e–5e leerjaar) heeft langere zinnen, korte teksten en toevoeging als vijfde soort. Stap 3 (ongeveer 5e–6e leerjaar) vraagt ook naar verwijzingen naar een hele zin en gebruikt alle zeven soorten. Je kiest de stap die het kind vlot haalt, niet het leerjaar.

Naast de zinnen en korte teksten staan zes teksten op drie leesniveaus: twee verhalen, een instructie, twee informatieve teksten en een uitnodiging. De inhoud blijft dezelfde, alleen de leesmoeite verschilt. Zo oefent een kind met een laag leesniveau dezelfde verwijs- en signaalwoorden als de klas.

DE ZEVEN DELEN

1 Verwijswoorden herkennen: 48 zinnen in drie stappen

2 Verwijswoorden in een tekst: 9 korte teksten

3 Signaalwoorden herkennen: herkenzinnen en teksten waarin het kind alle signaalwoorden zoekt

4 Signaalwoorden kiezen en gebruiken: het passende woord kiezen, zinnen verbinden, zinnen in volgorde zetten

5 Samen in een tekst: 9 teksten met verwijs- en signaalwoorden

6 Teksten op drie niveaus: 6 teksten, elk in 3 versies met eigen blad

7 Spelen: sorteerbladen, op jacht in een echte krant- of boektekst, dobbelspel met beginzinnen

AANSLUITING BIJ DE VLAAMSE DOELEN

Sluit aan bij de Vlaamse minimumdoelen Nederlands, 4e leerjaar, lezen 1.1.12 (verwijs-, verbindings- en signaalwoorden, tussentitels en alinea's begrijpen). De oefeningen lopen door tot het niveau van het 6e leerjaar.

Bron: decreet minimumdoelen basisonderwijs, Vlaams Parlement, stuk 386 (2024-2025) nr. 13, bijlage 6, Nederlands 1.1 Lezen. Het leerplan van de school bepaalt de precieze leerstof.

WAT ZIT ERIN

- Uitleg voor de logopedist: stappen, werkwijze, aansluiting bij de doelen

- Twee hulpkaarten voor het kind: verwijswoorden (met stappenplan) en signaalwoorden (met kleurcode)

- 48 zinnen om verwijswoorden te herkennen, 9 korte teksten om ze terug te zoeken

- Herkenzinnen en zoekteksten voor signaalwoorden, gaten invullen, zinnen verbinden en in volgorde zetten

- 9 teksten waarin verwijswoorden en signaalwoorden samen voorkomen

- 6 teksten in 3 leesniveaus, elke versie met vragen en een schrijfopdracht na het lezen

- Spelen: sorteren, op jacht in een echte tekst, dobbel een zin

- Sleutel met alle antwoorden, volgblad en brief voor de ouders

- Rustige lay-out in de huisstijl van Logopedie ello

VOOR WIE

Logopedisten, remedial teachers en leerkrachten die werken met kinderen van het 3e tot het 6e leerjaar die verwijzingen en verbanden in teksten moeilijk doorzien, ook als het technisch lezen vlot gaat. Bij zwakke lezers lees je de zinnen voor en laat je meelezen. Past goed bij onze bundels Begrijpend lezen per leerjaar, maar werkt ook los.

FORMAAT

Digitale pdf, 75 pagina's, A4. Afdrukken op 100 %. Print enkel de stap die je nodig hebt.

GEBRUIK

© 2026 Logopedie ello. Uitsluitend voor individueel gebruik binnen de eigen praktijk of klas. Verspreiding, doorverkoop of delen via gedeelde drives is verboden.