Pamiętnik Franciszka Mickiewicza (Успаміны Францішка Міцкевіча)
GŁOS CZASU
Franciszek Mickiewicz — starszy brat literackiego geniusza Adama Mickiewicza. „Pamiętnik Franciszka Mickiewicza” to cenny dokument historyczno-literacki, w którym autor przekazuje osobiste wspomnienia o życiu rodziny Mickiewiczów, wydarzeniach społecznych oraz atmosferze kulturowej swojego czasu w Nowogródku. Książka, wydana w 1923 roku we Lwowie, należy do gatunku pamiętników i ukazuje zarówno biografię autora, jak i szerszy kontekst epoki.
Po powstaniu 1831 roku spędził 31 lat na emigracji w Wielkopolsce, gdzie został pochowany, choć życzył sobie powrotu do rodzinnego Nowogródka.
ГОЛАС ЭПОХІ
Асноўны зьмест твору — аповеды пра дзяцінства і юнацтва, сямейнае асяродзьдзе, адукацыю і фармаваньне сьветапогляду. Францішак Міцкевіч з увагай да дэталяў апісвае штодзённае жыцьцё, звычаі і традыцыі, што дазваляе лепш зразумець сацыяльна-культурныя ўмовы таго часу. Асобнае месца займаюць успаміны пра вядомых асобаў і падзеі, якія паўплывалі на ягонае жыцьцё і дзейнасьць. Аўтар таксама разважае пра палітычныя і гістарычныя працэсы ў Эўропе, у тым ліку пра зьмены дзяржаўных межаў і іх уплыў на лёс людзей.
ТЭКСТ, ЯКІ ДЫХАЕ
Твор спалучае дакумэнтальную дакладнасьць і літаратурную выразнасьць. Мова жывая, багатая, з элемэнтамі асабістых развагаў і эмацыйных адступленьняў. Кніга зьмяшчае каштоўныя падрабязнасьці пра сям’ю Міцкевічаў, пра якую беларускаму чытачу няшмат вядома, і таму застаецца не толькі гістарычным сьведчаньнем, але і цікавым літаратурным чытаньнем. Гэта важная крыніца для разуменьня эпохі канца ХІХ — пачатку ХХ стагодзьдзя. Год напісаньня невядомы, твор застаўся незакончаным і абрываецца на самым цікавым месцы.