Con phải gọi Ngài là Bệ Hạ!
Có những cuốn sách khiến ta đọc một mạch từ đầu đến cuối. Cũng có
những cuốn sách buộc ta nhiều lần dừng lại, không phải vì khó đọc,
mà vì những gì chúng gợi lên trong lòng người đọc. Con phải gọi
Ngài là Bệ hạ là một cuốn sách như vậy đối với tôi.
Trong suốt quá trình chuyển ngữ, tôi đã có nhiều khoảng lặng. Lắm
khi vì một từ ngữ trong tiếng Pháp mà tôi chưa tìm được cách diễn
đạt thật trọn vẹn. Nhiều khi tôi lại bật cười trước những trò tinh
nghịch của cậu bé Patrick-Édouard. Cũng có những lúc, tôi lặng
người trước những hồi ức về Cựu Hoàng Bảo Đại và tuổi thơ lạnh
lẽo, thiếu thốn, đầy dằn vặt của Patrick-Édouard trong hành trình đi
tìm căn tính của ông.
Qua những trang tự truyện của Patrick-Édouard Bloch, người đọc có dịp
nhìn thấy một góc khác của Cựu Hoàng Bảo Đại – một con người mà
số phận và lịch sử đã đặt vào một vị trí đặc biệt, khác với hầu hết
chúng ta. Nhưng trên hết, đây không chỉ là câu chuyện về vị Hoàng
đế cuối cùng của Việt Nam. Đây còn là câu chuyện của một người
cha và một người con, trong một hoàn cảnh đặc biệt, với những yêu
thương, những khoảng cách và những day dứt rất đỗi con người.
Quá trình chuyển ngữ cuốn sách này đối với tôi là một thử thách lớn.
Đó không chỉ là rào cản ngôn ngữ, khoảng cách thế hệ hay sự khác
biệt về văn hóa, mà còn là nỗ lực không ngừng để vừa trung thành
với tinh thần và lời văn của nguyên tác, vừa để tiếng Việt có thể
truyền tải được trọn vẹn những cảm xúc mà tác giả gửi gắm.
Điều đó càng trở nên ý nghĩa hơn bởi bản dịch này được thực hiện từ
sự tin tưởng mà tác giả Patrick-Édouard Bloch-Carcenac đã dành cho
tôi.
Ông đã trao cho tôi quyền dịch và khai thác độc quyền bản tiếng
Việt của tác phẩm. Đó là một đặc ân và cũng là một trách nhiệm rất
lớn. Chính sự tin tưởng ấy luôn nhắc nhở tôi rằng mỗi câu chữ trong
bản dịch không chỉ cần chính xác với nguyên tác, mà còn phải được
chuyển tải bằng lời ăn tiếng nói gần gũi với người Việt, để những
cảm xúc, những ký ức và những tâm tư của tác giả có thể chạm đến
trái tim độc giả Việt Nam một cách tự nhiên và trung thực nhất.
Nhân đây, tôi xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành đến PatrickÉdouard
Bloch vì tình cảm tốt đẹp, sự tin tưởng tuyệt đối và nghĩa
cử đặc biệt mà ông đã dành cho tôi. Nếu không có sự tin tưởng ấy,
bản dịch tiếng Việt chính thức của cuốn sách này đã không thể đến
được với bạn đọc hôm nay.
Hôm nay, tôi xin trân trọng gửi cuốn sách này đến bạn đọc Việt
Nam.
Không phải để kể thêm một câu chuyện về lịch sử.
Mà để cùng lắng nghe một câu chuyện rất thật về những con người
phía sau lịch sử.
Mùa hè năm 2026, tại Pháp
Bùi Kim Toàn
*Sách bao gồm 2 định dạng EPUB cho máy đọc sách/điện thoại và PDF chuẩn trang in.