Vinden mijn katten elkaar aardig? Zo herken je vriendschap én subtiele spanning

Vraag je je af of jouw katten het goed met elkaar kunnen vinden of dat er sprake is van verborgen spanning? Katten die samen in één huis wonen zijn niet automatisch vrienden: hun onderlinge relatie varieert van een hechte band tot subtiel conflict.

Eenvoudig is de relatie tussen twee katten zelden en simpel ‘goed’ of ‘slecht’ is het eigenlijk nooit. Er kan sprake zijn van een hechte band, neutrale tolerantie, vreedzaam samenleven of ongemak of conflict. Het verschilt per kat en per combinatie wat past… of niet.

Hoe katten een sociale band opbouwen

In tegenstelling tot wat sommige mensen denken, kunnen huiskatten sociale relaties aangaan met soortgenoten. Soms zie je dat doordat katten elkaar met hun staart omhoog begroeten, elkaars neuzen aanraken, tegen elkaar wrijven, elkaar wassen of dicht bij elkaar liggen te rusten of slapen.

Katten kunnen ook erg verschillen in hoeveel contact ze prettig vinden. Hun karakter speelt mee, maar ook ervaringen die ze met soortgenoten hebben opgedaan en de rust en ruimte die ze hebben in hun huis.

Niet iedere kat heeft een kattenmaatje nodig en kunnen toch prima naast elkaar leven in hetzelfde huis, elkaar daarbij vrijwel volkomen negerend. Het is ook niet zo dat weinig lichamelijk contact automatisch betekent dat een kat ongelukkig is. Elkaar ruimte geven, een eigen plekje hebben waar ze zich kunnen terugtrekken, kan voor een ontspannen samenleven tussen katten zorgen.

Signalen van vriendschap en spanning tussen katten herkennen

Een enkele lik, achtervolging of gedeelde slaapplek vertelt niet het hele verhaal. Kijk liever naar wat er meestal gebeurt en hoe beide katten daarop reageren.

Mogelijke signalen van ontspannen contact zijn bijvoorbeeld:

ze zoeken elkaar geregeld uit eigen beweging op;
begroetingen verlopen soepel;
ze spelen met pauzes en kunnen allebei stoppen;
ze rusten ontspannen in elkaars buurt;
contact is wederzijds: niet steeds dezelfde kat die nadert of wegloopt.

Let ook op subtiele signalen van ongemak. Een kat kan een andere kat ontwijken, langdurig aanstaren, de doorgang blokkeren of zich terugtrekken. De richtlijn van de AAFP uit 2024 benadrukt dat spanning tussen katten vaak subtiel is en daardoor gemakkelijk onopgemerkt blijft.

Tolerantie of vriendschap: negeren katten elkaar?

Katten kunnen elkaar ook verdragen zonder actief contact te zoeken. Dat kan een prima uitkomst zijn, zolang beide katten zich veilig door hun leefruimte kunnen bewegen en toegang hebben tot belangrijke plekken en voorzieningen.

In een online enquête onder 2.492 huishoudens met meerdere katten gaven eigenaren vaker aan dat hun katten vriendelijk met elkaar omgingen dan dat ze ruzie of spanning zagen. De onderzoekers wijzen er daarbij wel op dat de antwoorden kwamen uit online enquêtes en gaan over huishoudens als geheel. De uitkomst kan dus geen voorspelling doen over hoe een bepaald kattenpaar zich zal ontwikkelen.

Het is van belang om breder te kijken. Vraag jezelf dus niet alleen af: “Zijn ze ooit samen op de bank?”, maar kijk of ze allebei de bank kunnen gebruiken wanneer ze dat willen, of één kat steeds wacht tot de ander weg is, en of er plekken zijn waar een kat niet langs durft omdat de andere kat daar zit.

Wat kun je doen bij spanning tussen katten in huis?

Kijk goed op verschillende momenten van de dag naar zowel je katten afzonderlijk, als wanneer ze samen zijn. Let op welke kat het contact begint, wie het beëindigt, hoe vaak ze elkaar opzoeken en of het steeds dezelfde kat is die het initiatief neemt. Zorg ervoor dat geen van beide katten de ander steeds moet passeren om bij eten, water of kattenbak te komen.

Een groep dierenartsen en kattengedragsexperts stelde een richtlijn op voor het herkennen en verminderen van spanning tussen katten. Daarin benadrukken zij dat een passende inrichting van het huis en het wegnemen van stressbronnen kunnen helpen om spanning te voorkomen en aan te pakken.

Zie je het gedrag tussen je katten plotseling veranderen, er ontstaan gevechten of één kat trekt zich steeds weer terug, dan kan overleg met een dierenarts verstandig zijn. Het is altijd belangrijk medische oorzaken uit te sluiten als kattengedrag plots verandert. Zijn medische oorzaken uitgesloten en blijft de spanning aanhouden, dan kan de deskundige begeleiding van een kattengedragsdeskundige raadzaam zijn.

Voorbeeldpagina uit Introductieplanner voor een nieuwe kat

Een relatie op hun eigen manier

Sommige katten hebben een aanhankelijke en duidelijk zichtbare band met elkaar. Andere katten vinden het genoeg om vooral rustig naast elkaar te leven. Het doel hoeft ook niet te zijn dat katten onafscheidelijk worden.

Belangrijker is dat beide katten zich veilig voelen en de ruimte hebben om zelf te kunnen kiezen of ze contact willen met een soortgenoot of dat ze liever afstand te nemen.

De kat hoeft niets te bewijzen. Wij bieden mogelijkheden; de kat bepaalt het tempo.

Wil je een nieuwe kat introduceren? Bekijk dan ook het stappenplan Nieuwe kat introduceren.

of lees het blog: Nieuwe kat introduceren: 5 inzichten die helpen bij rustig kennismaken.