Το Παράδοξο του "Insight"
Το έχεις ζήσει σίγουρα. Ολοκληρώνεις ένα assessment προσωπικότητας, όπως το DISC, και καθώς διαβάζεις την αναφορά σου, νιώθεις μια αίσθηση ανακούφισης και αναγνώρισης. «Αυτός είμαι εγώ!», σκέφτεσαι. Νιώθεις ότι μόλις ξεκλείδωσες μια σημαντική γνώση για τον εαυτό σου, ένα πολύτιμο "insight". Και μετά... η ζωή συμβαίνει. Η πίεση της δουλειάς, μια δύσκολη συζήτηση, η κούραση στο τέλος της ημέρας. Και μαζί της, παρά τη νέα σου κατανόηση, επιστρέφουν οι ίδιες εντάσεις, οι ίδιες αντιδράσεις, ειδικά όταν τα πράγματα ζορίζουν.
Γιατί η κατανόηση δεν οδηγεί σε πραγματική αλλαγή; Γιατί, ενώ ξέρουμε το «τι», δυσκολευόμαστε τόσο να αλλάξουμε το «πώς»; Αυτό το άρθρο θα αποκαλύψει μερικές αντισυμβατικές αλλά κρίσιμες αλήθειες για το πώς η επίγνωση μπορεί επιτέλους να μετατραπεί σε βιώσιμη, καθημερινή αλλαγή.
--------------------------------------------------------------------------------
1. Το Πρόβλημα δεν Είναι η Κατανόηση, Είναι η «Στάση»
Το DISC είναι ένα εξαιρετικό εργαλείο. Είναι εξαιρετικό στο να περιγράφει τις συμπεριφορές μας και να εξηγείτις προτιμήσεις μας. Όμως, από μόνο του, δεν έχει τη δύναμη να μας μετασχηματίσει. Το πραγματικό εμπόδιο στην ανάπτυξή μας δεν είναι η έλλειψη κατανόησης του προφίλ μας. Είναι κάτι πιο βαθύ, κάτι που ενεργοποιείται στις στιγμές της πίεσης.
Η καρδιά του προβλήματος αποκαλύπτεται στην παρακάτω διάκριση:
Γιατί το πρόβλημα δεν είναι η κατανόηση. Είναι η στάση.
Αυτή η διάκριση είναι καθοριστική. Η «στάση» μας είναι η εσωτερική μας τοποθέτηση, αυτό που καθορίζει τις αυτόματες αντιδράσεις μας όταν βρισκόμαστε υπό πίεση. Είναι αυτό που επιλέγουμε, συνειδητά ή ασυνείδητα, να κάνουμε στις κρίσιμες στιγμές, ανεξάρτητα από τη θεωρητική γνώση του DISC προφίλ μας.
--------------------------------------------------------------------------------
2. Το DISC δεν Είναι Ταμπέλα, Είναι «Φακός»
Πολύ συχνά, εργαλεία όπως το DISC χρησιμοποιούνται για να βάλουν ταμπέλες στους ανθρώπους. «Αυτός είναι High D», «Εκείνη είναι High S». Αυτή η προσέγγιση μπορεί να εγκλωβίσει τους ανθρώπους σε προκαθορισμένους ρόλους, αντί να τους απελευθερώσει.
Υπάρχει όμως και ένας άλλος δρόμος. Μπορούμε να δούμε τα στυλ του DISC όχι ως στατικούς «τύπους», αλλά ως δυναμικούς «τρόπους εμπλοκής στη σχέση». Όταν υιοθετούμε αυτή την οπτική, το εργαλείο αλλάζει ριζικά. Παύει να είναι μια ταμπέλα που μας ορίζει και γίνεται ένας φακός στάσης, σχέσης και ευθύνης.
Αυτή η αλλαγή οπτικής είναι απελευθερωτική, γιατί μας βγάζει από τη φυλακή του «έτσι είμαι». Αντί για μια ταμπέλα που δικαιολογεί την αδράνεια, το DISC γίνεται το εργαλείο που μας δίνει την ευθύνη και τη δύναμη της επιλογής.
--------------------------------------------------------------------------------
3. Η Αλλαγή Ξεκινά από το «Πώς Στέκεσαι», Όχι από το «Τι Είσαι»
Η παραδοσιακή προσέγγιση στα assessments προσωπικότητας επικεντρώνεται στο ερώτημα: «Τι στυλ είσαι;». Όμως, ένα πιο βαθύ και ουσιαστικό ερώτημα μπορεί να ξεκλειδώσει την πραγματική ανάπτυξη.
«Πώς στέκεσαι όταν πιέζεσαι; Και πώς θα μπορούσες να σταθείς αλλιώς;»
Αυτό το ερώτημα μετατοπίζει την εστίαση από την ταυτότητα (αυτό που «είσαι») στην προσωπική ευθύνη και τη δυνατότητα επιλογής (αυτό που «κάνεις» και «πώς στέκεσαι»). Αναγνωρίζει ότι, ειδικά σε συνθήκες πίεσης, η στάση μας προηγείται της συμπεριφοράς μας. Εκεί, στη μικρή παύση πριν την αντίδραση, βρίσκεται ολόκληρη η δύναμή μας να αλλάξουμε. Η αλλαγή δεν βρίσκεται στην ταμπέλα του προφίλ μας, αλλά στη συνειδητή επιλογή του πώς θα σταθούμε σε εκείνη ακριβώς τη στιγμή.
--------------------------------------------------------------------------------
4. Η Γέφυρα από την Επίγνωση στη Δράση: Το Πλαίσιο OBACRA
Για να γίνει η αλλαγή στάσης βιώσιμη, χρειαζόμαστε μια συγκεκριμένη διαδρομή, μια γέφυρα από την επίγνωση στην πράξη. Αυτή τη γέφυρα προσφέρει το πλαίσιο OBACRA. Πρόκειται για μια ξεκάθαρη διαδρομή 6 σταδίων που μετατρέπει την κατανόηση σε χειροπιαστή δράση.
Το OBACRA μας καθοδηγεί μέσα από ένα ταξίδι 6 σταδίων, σχεδιασμένο για να χτίσει τη γέφυρα από την πρόθεση στην πράξη:
- Open – ψυχολογική ασφάλεια χωρίς άμυνα
- Buy-in – ιδιοποίηση αντί συμμόρφωσης
- Awareness – επίγνωση της σχεσιακής δυναμικής
- Connect – σύνδεση χωρίς υπερπροσαρμογή ή σύγκρουση
- Resolve – καθαρή στάση και προσωπική ευθύνη
- Actions – μικρές, στοχευμένες συμπεριφορικές δοκιμές
Το OBACRA παρέχει μια δομή που «αντέχει στην πίεση της καθημερινότητας», μετατρέποντας το DISC από ένα στατικό προφίλ σε μια δυναμική στάση ζωής, ηγεσίας και συνεργασίας.
--------------------------------------------------------------------------------
Επίλογος: Η Πραγματική Στιγμή της Αλλαγής
Η πραγματική ανάπτυξη δεν προέρχεται απλώς από το να κατανοήσουμε καλύτερα τον εαυτό μας. Προέρχεται από την ικανότητα να κάνουμε μια διαφορετική επιλογή τη στιγμή που μετράει περισσότερο. Είναι η συνειδητή απόφαση του «πώς στεκόμαστε» όταν οι αυτόματες αντιδράσεις μας απειλούν να πάρουν τον έλεγχο.
Αυτό μας οδηγεί στην καρδιά της πραγματικής αλλαγής, μια αλήθεια που ανατρέπει τον τρόπο που βλέπουμε την ανάπτυξη:
Γιατί οι άνθρωποι δεν αλλάζουν όταν καταλαβαίνουν περισσότερα. Αλλά όταν στέκονται διαφορετικά στις κρίσιμες στιγμές.
Η ερώτηση, λοιπόν, δεν είναι τι λέει το προφίλ σου. Είναι τι θα επιλέξεις εσύ. Την επόμενη φορά που θα νιώσεις την πίεση να σε σπρώχνει στην αυτόματη αντίδραση, πώς θα επιλέξεις να σταθείς;