De vensterbank is nog steeds zijn favoriete plek. Alleen staat je kat er tegenwoordig wat langer naar te kijken voordat hij springt. Of hij gaat op de vloer liggen, terwijl hij vroeger altijd naast je op de bank kroop. Maar ja, hij is er wél.
Het zijn van die veranderingen die je gemakkelijk voor lief neemt. Hij wordt tenslotte ouder.
Toch is het de moeite waard om eens wat verder te kijken. Kan je nog op een prettige manier bij zijn vertrouwde plekjes komen? En hoe gaat het instappen in de kattenbak? Als je kat water wil drinken: moet hij dan eigenlijk steeds een afstap af?
Je huis aanpassen voor een oudere kat begint met zulke gewone vragen. Vaak kun je al iets verbeteren met spullen die je in huis hebt, zonder dat je je huis helemaal hoeft te verbouwen.
Oudere kat springt minder: denk dan ook aan pijn of artrose
Aarzelen bij een sprong, minder spelen of zich minder goed wassen kan bij je kat samenhangen met pijn of ziekte. Katten met artrose lopen lang niet altijd zichtbaar mank. Ook een kat die nog eet en spint, kan ongemak hebben. Ze zijn nu eenmaal vreselijk goed in het verbergen van pijn.
Het is daarom verstandig nieuwe veranderingen altijd te bespreken tijdens je afspraak met de dierenarts. Een filmpje van hoe je kat thuis beweegt, kan helpen om te laten zien wat je bedoelt. Daarvoor hoef je je kat echt niet te plagen door hem een moeilijke sprong te laten uitvoeren. [1, 2]
Ondertussen kun jij alvast kijken waar het dagelijks leven makkelijker kan. Je woning aanpassen neemt de oorzaak van de pijn niet weg, maar ondersteunt wel de zorg voor je ouder wordende kat.
Opstapje of loopplank: begin bij de route die je kat zelf kiest
Volg je kat eens door een gewone dag. Waar slaapt hij eigenlijk? Op welke plek kijkt hij naar buiten? Welke route neemt hij naar het eten en de kattenbak? Misschien blijkt de sprong naar de bank of het bed lastig, terwijl de rest prima gaat. Dan weet je waar je kunt beginnen.
Zet bijvoorbeeld een stevig, laag opstapje bij een favoriete plek. Een breed, stabiel krukje kan bruikbaar zijn; een wiebelige stapel kussens is dat niet. Kijk ook naar de terugweg. Je kat moet veilig kunnen afdalen en genoeg ruimte hebben om zijn poten neer te zetten. Soms past een loopplank beter. Die moet stevig vastliggen en voldoende grip bieden. [7]
Laat je kat de nieuwe route rustig ontdekken. Zet hem er niet op en lok hem niet over een obstakel waar hij tegenop ziet. Als de oplossing niet werkt, moet je de oplossing aanpassen; niet de kat.
Uitglijden op een gladde vloer voorkomen: geef je kat grip
Een gladde vloer zoals laminaat of tegels kan een lastige ondergrond zijn voor een kat met bewegingsproblemen. Een vastliggende loper of vloerbedekking of antislipmat op de route naar de kattenbak of bank kan helpen. Controleer regelmatig of het materiaal niet verschuift en of de randen vlak blijven. [7]
Probeer het geheel vanuit je kat te bekijken. Als je een goede oplossing hebt gevonden die het lopen voor je kat prettiger maakt, maar precies voor de kattenbak een opstaande rand vormt, dan verplaatst je het probleem.
Kies een ruime kattenbak met een lage instap
Een kattenbak kan op zich aan de voorwaarden van je kat voldoen: je houdt hem keurig schoon, maar dan toch moeilijk te gebruiken zijn. Bij stijve gewrichten of artrose kan over een hoge rand moeten stappen voor je kat pijnlijk of lastig zijn. Een ruime kattenbak met een lage instap geeft hem meer gelegenheid om rustig in te stappen en te draaien. Het hoeft geen probleem te zijn dan de andere zijden van de kattenbak hoger blijven. [3]
Als richtlijn voor de lengte wordt ongeveer anderhalf keer de afstand van neus tot staartaanzet genoemd. Het is belangrijk daarnaast te kijken hoe je kat de kattenbak daadwerkelijk gebruikt. Kan jouw kat zich omdraaien zonder tegen de wanden aan te komen? Een ruime kattenbak met een lage ingang en hogere overige wanden kan prettig zijn.
Je kunt hiervoor een geschikt kant-en-klaar model kiezen, of een stevige kunststof opbergbak (laten) aanpassen met een lage, glad afgewerkte ingang. [3] Let op dat bij het uitsnijden scherpe randen of scheurtjes kunnen ontstaan. Daarom moet die ingang zorgvuldig worden afgewerkt.
Gebruik vertrouwde kattenbakvulling. Wil je een zachtere of ongeparfumeerde variant proberen, bied die dan aan in een extra bak. Zo hoeft je kat zijn vertrouwde toilet niet ineens kwijt te raken. [3]
Een extra kattenbak op de verdieping waar je kat veel verblijft, kan je kat een moeilijke traproute besparen. Kies een rustige, bereikbare plek, op afstand van eten en drinken. Kijk ook hier goed hoe je kat deze kattenbak gebruikt. Nieuwe ongelukjes of buiten de bak plassen zijn altijd een reden voor overleg met je dierenarts. [1, 7]
Eten en drinken op hoogte: maak voerplekken makkelijk bereikbaar
Staan de voerbakjes op het aanrecht of een hoge kast om je hond uit de buurt te houden? Dan moet je oudere kat misschien voor iedere maaltijd springen. Zoek een oplossing waarbij je kat zonder moeilijke klim bij zijn voer kan. Hetzelfde geldt voor drinken. Verdeel waterplekken over het deel van het huis dat hij gebruikt en zet het water op een voor je kat goed bereikbare plaats. [4]
Een kleine verhoging onder een voer- of waterbak kan bij sommige katten met artrose comfortabeler zijn, doordat diep bukken lastig is. Er is geen vaste hoogte die voor iedere senior goed is. Gebruik een stabiele ondergrond en kijk of je kat ontspannen staat en goed blijft eten of drinken. Je kunt de nieuwe opstelling naast de oude opstelling gebruiken. Je kat heeft nog steeds beschikking over wat vertrouwd voor hem is, terwijl hij nu ook een nieuwe, misschien comfortabelere opstelling beschikbaar heeft. [5]
Zet eten, water en kattenbak niet allemaal bij elkaar om het lekker compact te maken. Bereikbaar betekent ook dat je kat rustig kan eten en drinken, zonder naast zijn toilet te staan. [6]
Bied een warme rustplek waar je kat zelf uit kan stappen
Een zachte, tochtvrije ligplek is een goed begin. Let op de ingang en hoe makkelijk je kat kan opstaan: een hoge rand of een zacht kussen waarin je kat diep wegzakt, kan het opstaan juist moeilijk maken. Houd ook een rustige plek beschikbaar waar hij zich kan terugtrekken als hij daar behoefte aan heeft. [2, 6]
Gebruik je een warmtebron of warmtekussen, voorkom dan direct contact met hete oppervlakken en zorg dat je kat altijd zelfstandig naar een koelere plek kan verplaatsen. Extra voorzichtigheid is nodig als hij moeilijk beweegt. Warmte moet een keuze van je kat blijven. [2]
Een nieuwe mand hoeft zijn oude plekje niet meteen te vervangen. Misschien wil hij overdag vanuit zijn nieuwe plekje naar buiten kijken en ’s avonds 'gewoon' naast jou liggen. Ook dat hoort bij comfort.
Spanning met andere katten voorkomen: let op wie er in de weg zit
Wonen er meer katten in huis? Kijk dan of je senior overal ongestoord kan komen. Een andere kat hoeft niet te vechten om toegang lastig te maken.
Let bijvoorbeeld op een kat die telkens in de deuropening blijft zitten, of een senior die pas naar zijn bakje loopt als de ander weg is. Kijk of je een extra route of afzonderlijke plek kunt aanbieden, zodat de katten elkaar kunnen ontwijken. Zet bijvoorbeeld je drie voerbakjes niet direct naast elkaar. [6]
Spelen en krabben voor je senior kat: je kat mag blijven meedoen
Ouder worden betekent niet dat alle belangstelling voor spelen, krabben en contact verdwijnt. Je kunt je senior kat helpen met krabben door een horizontale krabplank of krabmat op de vloer aan te bieden als je merkt dat uitrekken aan een hoge krabpaal lastig lijkt.
Laat een speeltje rustig over de grond bewegen en geef je kat de ruimte om af te haken. Pas de activiteit aan zijn mogelijkheden aan. [2, 5, 6]
Je hoeft vandaag niet het hele huis opnieuw in te richten. Begin bij één plek waar je kat zichtbaar moeite heeft. Kijk of hij na jouw aanpassingen die plek makkelijker gebruikt. Gaat hij weer graag bij het raam zitten? Stapt hij rustiger de bak in? Zulke gewone dingen helpen je beoordelen of een aanpassing iets oplevert.
De kat hoeft niets te bewijzen. Wij bieden mogelijkheden; de kat bepaalt het tempo.
Verder met je eigen senior kat
Wil je verder kijken naar de dagelijkse zorg voor je oudere kat? Bekijk dan het zorglogboek Elke dag telt: voor mijn oudere kat of kat met nierziekte en de andere praktische hulpmiddelen in de Kattenwijs-winkel.
Lees ook andere blogs bij Kattenwijs
- Houd je veranderingen in eten, drinken en gedrag bij? Lees hoe een kattenlogboek helpt bij een oudere kat.
- Twijfel je hoe het écht met je kat gaat? Lees wat de HHHHHMM-schaal kan helpen zien over kwaliteit van leven.
Bronnen
Deze praktische adviezen steunen op veterinaire richtlijnen en professionele voorlichting. Niet iedere afzonderlijke woningaanpassing is in een gecontroleerd onderzoek bij senior katten getest. De voorbeelden en kijkvragen zijn door Kattenwijs praktisch uitgewerkt. Geraadpleegd op 25 oktober 2026.
1. Ray e.a. (2021). AAFP Feline Senior Care Guidelines.
2. International Cat Care (2024). Home Modifications.
3. FelineVMA. Feline House-Soiling, informatie voor katteneigenaren.
4. FelineVMA / Cat Friendly Homes. Providing Care for a Senior Cat.
6. FelineVMA / Cat Friendly Homes. What Your Cat Needs to Feel Secure.
7. FelineVMA / Cat Friendly Homes. Home Modifications for Your Cat.
Reacties ()